140 / 758 تصميم گرفت تا النفس الزكيه و برادرش ابراهيم را مجبور به بيعت با خود بنمايد . وى دستور دستگيرى عبد الله المحض و بعضى ديگر از علويان را صادر كرد و از سيزده نفرى كه دستگير شده بودند ، برخى را ظالمانه گوشمالى و شكنجه داد تا بدين وسيله آنان را مجبور به افشاى محل اختفاى ديگر فراريان بنمايد ولى اين تلاشها همگى بىنتيجه ماند . ( 87 ) توجه به اين نكته حائز كمال اهميت است كه گرچه النفس الزكيه مىكوشيد تا پشتيبانى توده‌هاى مردم مسلمان را به دست آورد ( 88 ) ولى عمدتا مردم حجاز شائقانه به عرض حال او پاسخ مثبت دادند و به استثناى چند نفرى ، بقيه همگى سوگند هم‌پيمانى به او را بجاى آوردند . ( 89 ) محافل محدثين مدينه نيز ، با تمام وجود از او پشتيبانى كردند و مالك بن انس اعلام كرده كه كسانى كه سوگند وفادارى نسبت به عباسيان خورده‌اند چون تحت فشار و اجبار بوده است ديگر اعتبارى ندارد . ( 90 ) زيديه و معتزله كوفه و بصره نيز براى يارى او آماده بودند . ( 91 ) در عين حال در رمضان 145 / دسامبر 762 ، نبرد شديدى بين دو طرف درگير شد و به شكست سخت مردم مدينه و به مرگ النفس الزكيه ، كه با ارتش عباسيان در حال نبرد بود ، انجاميد . ( 92 ) گفته مىشود كه امام صادق ( ع ) سرنوشت تلخ و مرگ اندوهبار النفس الزكيه را از قبل پيش‌بينى كرده بود . قيام بزرگ النفس الزكيه را برادرش ابراهيم ، كه براى بسيج نيروها در بصره تلاش مىكرد دنبال نمود . محافل زيديه و معتزله كوفه و بصره يكنوا از ابراهيم پشتيبانى كردند . ( 93 ) فقهاى كوفه - ابو حنفيه ، سليمان الثورى ، مسعود بن كدم و بسيارى ديگر - نامه‌هاى متعددى به ابراهيم نوشتند و او را به شهرهاى خود دعوت نمودند و يا با صدور فتاوى دينى طرفدارى خود را از او اعلام داشتند . ( 94 ) ابراهيم همراه با نيروى پانزده هزار نفرى از مردان ، بصره را به سوى كوفه ترك كرد تا به هواداران كوفى خود به پيوندد ولى در بين راه در بخمره با ارتش عباسيان برخورد كرد كه به مرگ او منجر شد . ( 95 ) اين واقعه ، نشانگر پايان قيامهاى علويان بود كه با امّيد و اعتقاد به منجى نجاتبخش تاريخ صورت مىگرفت ، پس از آن ، جمعى از پيروان النفس الزكيه ،